مضامين المنهاج<table class="MsoTableGrid" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 38.75pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 221.75pt;" width="296" align="left">
الكفاءات </td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 236.4pt;" valign="top" width="315" align="left">
1. تحقيق بحث و تبليغه.
2. تخطيط و انجاز مشروع.
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 221.75pt;" valign="top" width="296" align="left">
الحجم الساعي </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 236.4pt;" valign="top" width="315" align="left">
08 ساعات
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 221.75pt;" valign="top" width="296" align="left">
المشاريع </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 236.4pt;" valign="top" width="315" align="left">
- إنجاز تحقيقات و بحوث ذات علاقة بمشاكل المحيط
المحلي أو على مستوى الكرة الأرضية
- مشروع زرع بذور و غرس النباتات لتزيين المؤسسة
و القسم .
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(230, 230, 230); margin-left: 33.05pt; -moz-background-inline-policy: continuous; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 108pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" width="144" align="left">
المجال المفاهيمي 1
</td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 333pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="444" align="left">
الوسط الحي
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 108pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="144" align="left">
الكفاءة المرحلية
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% transparent; width: 333pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="444" align="left">
تعريف الوسط الحي كنظام ديناميكي في توازن هش
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 108pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="144" align="left">
الحجم الساعي
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% transparent; width: 333pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="444" align="left">
16 ساعة
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 108pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" width="144" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% transparent; width: 333pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" valign="top" width="444" align="left">
1.عناصر الوسط الحي.
2.العلاقات القائمة بين عناصر
الوسط الحي.
3.تأثير العوامل اللاحيوية على
توزع الكائنات الحية و نشاطها.
4.النظام البيئي و مكانة الإنسان
فيه.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 5.65pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 3pt solid windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 71pt;" valign="top" width="95" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 113.5pt;" width="151" align="left">
الكفاءات القاعدية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 162.15pt;" width="216" align="left">
النشاطات المقترحة
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.35pt;" width="215" align="left">
المعارف المستهدفة
</td> </tr> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 45.75pt;"> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 71pt; height: 45.75pt;" width="95" align="left">
1.عناصر الوسط الحي
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 113.5pt; height: 45.75pt;" width="151" align="left">
يحدد العناصر المكونة للوسط الحي
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 162.15pt; height: 45.75pt;" valign="top" width="216" align="left">
*إحصاء عناصر الوسط الحي و
تصنيفها إلى عناصر حيوية و عناصر لا حيوية انطلاقا من ملاحظة وسط قريب ( حديقة
المدرسة مثلا .. ) مع توظيف المكتسبات السابقة.
*توسيع النشاط إلى أوساط أخرى
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.35pt; height: 45.75pt;" valign="top" width="215" align="left">
+يتكون الوسط الحي من عناصر
حيوية ( حيوانات ،نباتات ،إنسان ،كائنات دقيقة ) تشكل وحدة حياتية (biocénose ) و عناصر لا حيوية ( تربة ، جو ، ماء ) تدعى
المدى الحيوي الجغرافي ( biotope ) .
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 71pt;" width="95" align="left">
2.العلاقات القائمة بين العناصر
الحية للوسط الحي
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 113.5pt;" width="151" align="left">
يحدد العلاقات القائمة بين العناصر الحية في الوسط
الحي
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 162.15pt;" valign="top" width="216" align="left">
*وضع علاقات داخلية و خارجية بين
كائنات حية في وسط ما انطلاقا من وثيقة مبسطة.
*إنجاز شبكة علاقات غذائية
اعتمادا على نص وصفي يدمج جميع مكونات هذه الشبكة بما فيها الكائنات المحللة.
*تكميم إنتاج المادة في مختلف
مستويات سلسلة غذائية بسيطة.
*تعريف الكتلة الحية.
*إنجاز مخطط تنظيم اجتماعي
اعتمادا على نص وصفي مدعم بصور تعكس مختلف مستويات تنظيم مجتمع حشرات
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.35pt;" valign="top" width="215" align="left">
+تكون الكائنات الحية في وسطها
مرتبطة فيما بينها حيث يكون وجود بعضها مشروطا بوجود كائنات أخرى.
+تشكل العلاقات الغذائية في وسط
حي شبكة معقدة.
+حسب سلوكها الغذائي ، تنتظم
الكائنات الحية في مستويات غذائية و هي : المنتجة ، المستهلكة الأولى ،
المستهلكة الثانية .. و الكائنات المحللة.
+الكتلة الحية هي كمية المادة
المنتجة في وحدة زمن من طرف كائنات حية في مستوى غذائي معين.
+من مستوى لآخر يحدث انتقال و
تحويل المادة و يرافق هذا الانتقال ضياع في الكتلة الحية.
+يقصد بالمجتمع تجمع دائم لأفراد
تربط بينها علاقة منظمة في درجات مع التوزيع في المهام
+ينقسم مجتمع حيواني ما إلى
مستويات تنظيم.
</td> </tr> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 31.5pt;"> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 71pt; height: 31.5pt;" width="95" align="left">
3.تأثير العوامل اللاحيوية على
توزع الكائنات الحية و نشاطها
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 113.5pt; height: 31.5pt;" width="151" align="left">
يشرح تأثير العوامل الفيزيوكميائية على توزع الكائنات
الحية و نشاطها
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 162.15pt; height: 31.5pt;" valign="top" width="216" align="left">
*مقارنة
الإعمار الحيواني و النباتي لوسطين مختلفين من حيث عامل مناخي أساسي.
*وضع فرضيات لتفسير الاختلافات الملاحظة.
*اختبار الفرضيات انطلاقا من أمثلة لتوزع الكائنات
الحية في أوساط مختارة
*دراسة أمثلة حول التغيرات الموسمية عند الكائنات
الحية النباتية الموسمية
*دراسة الهجرة عند الطيور مع تسجيل سلم الزمن بخصوص
الموسم اعتمادا على وثائق.
*دراسة أمثلة حول التغيرات الموسمية عند الكائنات
الحية النباتية الموسمية.
*دراسة الهجرة عند الطيور مع تسجيل سلم الزمن بخصوص
الموسم اعتمادا على وثائق
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.35pt; height: 31.5pt;" valign="top" width="215" align="left">
+يتوقف توزع الكائنات الحية على
العوامل المناخية :
-الماء ( الرطوبة )، الإنارة، درجة الحرارة و طبيعة
التربة. ترتبط الحياة بالماء، فهو عنصر أساسي فيما يخص وجود و توزع الكائنات
الحية.
-تتغير شدة الإنارة بتغير خطوط العرض و التضاريس. فهي
ضرورية للتركيب الضوئي.
-مثل الإنارة تتغير الحرارة و تؤثر على جميع الوظائف
الحيوية كالتغذية، التنفس و التطور.
-تعتبر طبيعة التربة كذلك عاملا محددا في توزع
الكائنات الحية خاصة النباتية حيث يستمد منها أغذيتها.
+يمكن أن يتطور نشاط الكائنات الحية خلال المواسم ( أو
في اليوم الواحد ) تبعا لتغيرات عوامل الوسط.
+تقاوم الحيوانات و النباتات الظروف غير الملائمة ذات
العلاقة بالمواسم و ذلك باستعمال إستراتيجيتين :
أ.الحياة البطيئة :تمثل البذور الجافة التي تكون في
حالة سبات، شكلا من أشكال مقاومة النبات للظروف القاسية كما أن هذه الوضعية تسمح
بتوزيعها. هذا كما تشكل الحياة البطيئة للبراعم و الأبصال و الدرنات شكلا من
مقاومة الظروف القاسية.
.تظهر الحياة البطيئة كذلك عند الحيوانات :
-تتميز ذوات الحرارة الثابتة بانخفاض أو توقف تام
للنشاط مثل الثدييات المسبتة. و تمثل الحياة البطيئة اقتصادا في صرف الطاقة.
-عند ذوات الحرارة المتغيرة، يرتبط السبات مباشرة مع
انخفاض درجة الحرارة للوسط.
ب.الهجرة: تخص الحيوانات حيث يهاجر بعضها كالطيور من
مواقع تكاثرها نحو مواقع أخرى للحصول على الغذاء أو العكس. و يحدث هذا في مواسم
معينة.
</td> </tr> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 31.5pt;"> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 71pt; height: 31.5pt;" width="95" align="left">
4.النظام
البيئي و مكانة الإنسان فيه
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 113.5pt; height: 31.5pt;" width="151" align="left">
يعرف النظام البيئي و توازنه و يحدد مكانة الإنسان فيه
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 162.15pt; height: 31.5pt;" valign="top" width="216" align="left">
*تحديد الشروط الضرورية لتنصيب
نظام بيئي و استمراريته:
-جمع الأدوات اللازمة.
-إنجاز التركيب الوظيفي مع السهر
على صيانته.
-إنجاز مخطط وظيفي انطلاقا من
الإنتاجات الكتابية لكل مرحلة، ثم اقتراح تعريف للنظام البيئي.
*استخلاص تنوع الأنظمة البيئية
انطلاقا من طبيعة محلية و تحليل وثائق خاصة بالأنظمة البيئية .
*تحليل تأثير إزالة إحدى حلقات
سلسلة غذائية على توازن النظام البيئي.
*استنتاج تعريف لتوازن النظام
البيئي انطلاقا من أمثلة توضح اختلال هذا التوازن .
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.35pt; height: 31.5pt;" valign="top" width="215" align="left">
+مجموع الكائنات الحية و العوامل
الفيزيائية و الكيميائية للوسط، و العلاقات القائمة بينها ( بين كل هذه العوامل
) تشكل وحدة تدعى النظام البيئي (Ecosystéme ) النظام البيئي = مدى حيوي جغرافي + وحدة
حياتية .
+تتكون الطبيعة من أنظمة بيئية
عديدة و متنوعة، و لكل نظام بيئي خصائصه.
+يكون النظام البيئي في توازن
عندما تكون الشبكات الغذائية المركبة له في حالة استقرار، مما يضمن تكاثر
الأنواع
+يمكن أن يتغير توازن النظام
البيئي بتخل الإنسان الذي قد يكون بناء مثل التشجير، محاربة الإنجراف، تثبيت
الكثبان و تهيئة الحدائق. أو هداما مثل
قطع الأشجار و إتلاف الغطاء النباتي، الرعي العشوائي، الصيد غير المقنن، تلويث
الماء و الهواء.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 51.05pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 108pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" width="144" align="left">
المجال المفاهيمي 2
</td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; background: none repeat scroll 0% 0% rgb(243, 243, 243); width: 333pt; -moz-background-inline-policy: continuous;" width="444" align="left">
تنوع الكائنات الحية في أوساطها
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الكفاءة المرحلية
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
التعرف على الخصوصيات البنيوية التي تسمح بتفسير توزع
الكائنات الحية
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الحجم الساعي
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
12
ساعة
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
1. العلاقة بين تحورات الجهاز
الاعاشي و وسط حياة النبات.
2. العلاقة بين وسط حياة حيوان و بنية جهازه التنفسي.
3. العلاقة بين وسط حياة حيوان و نمط تنقله.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 5.65pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 66pt;"> <td style="border: 3pt solid windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt; height: 66pt;" width="106" align="left">
1.العلاقة
بين تحورات الجهاز الاعاشي و وسط حياة النبات
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.3pt; height: 66pt;" width="140" align="left">
يضع علاقة بين وسط حياة نبات و بنية جهازه الاعاشي
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.4pt; height: 66pt;" valign="top" width="215" align="left">
*مقارنة الجهاز الاعاشي ( أوراق،
سيقان جذور ) لنباتين يعيشان في وسطين مختلفين :منطقة رطبة، منطقة جافة.
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt; height: 66pt;" valign="top" width="215" align="left">
+من أجل احتلال أوساط جافة، تبدي
النباتات تحورات مورفولوجية أهمها:
.امداد المجموع الجذري.
.تقليص المساحة الورقية لتقليل
النتح.
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt;" width="106" align="left">
2.العلاقة بين وسط حياة حيوان و
بنية جهازه التنفسي.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.3pt;" width="140" align="left">
يضع علاقة بين وسط حياة كائن حي حيواني و جهازه
التنفسي.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.4pt;" valign="top" width="215" align="left">
*إظهار تنوع أنماط التنفس
إنطلاقا من مقارنة البنيات التي تسمح بالتنفس عند الكائنات الحية الحيوانية
المختلفة ( أسماك، جراد، ضفدعة، دودة الأرض )
*اظهار التوافق ما بين نمط
التنفس و وسط العيش ( التكيف ).
*تحديد تأثير الحرارة على
الوتيرة التنفسية.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt;" valign="top" width="215" align="left">
+التنفس ضرورة حيوية للكائنات
الحية.
+يسمح تنوع الأجهزة التنفسية
باحتلال أوساط مختلفة.
+تأخذ الحيوانات الهوائية ثنائي
الأكسجين من الهواء عن طريق الرئتين أو القصبات.
+تأخذ الحيوانات المائية ثنائي
الأكسجين المذاب في الماء عن طريق الغلاصم.
+كما تتنفس بعض الحيوانات ذات
الجلد الرفيع و الرطب عن طريق الجلد.
+يغير الإنسان في توزع الكائنات
الحية بتغير عامل محدد لشرط التنفس.
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt;" width="106" align="left">
3.العلاقة بين وسط حياة حيوان و
نمط تنقله
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.3pt;" width="140" align="left">
يضع علاقة بين وسط حياة كائن حي حيواني و نمط تنقله
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.4pt;" valign="top" width="215" align="left">
*وضع علاقة بين نمط التنقل و
احتلال الوسط اعتمادا على بعض الأمثلة (سمكة في وسط مائي ، أرنب في وسط بري،
طائر ...)
*مقارنة أعضاء الحركة عند
حيوانات مختلفة (أرجل البط و الدجاج، زعانف السمك المسطح كالصول و السمك المغزلي
كالسردين ) أجنحة الطائر
*استنتاج العلاقة بين الخصائص
البنيوية ، نمط التنقل و وسط العيش.
*تحديد على طرف مشرح أو وثيقة :
المفاصل ،العظام، العضلات و الأوتار مع شرح دور كل منها.
*مقارنة بين نوعي الجراد المهاجر
و الجراد الماكث و ذلك من حيث أبعاد الأجنحة
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt;" valign="top" width="215" align="left">
+لغرض التنقل في أوساطها ،
تستعمل الحيوانات أنماط تنقل مختلفة باختلاف الأوساط.
+لكل نمط تنقل بنية خاصة مناسبة:
-فالسباحة يضمنها الشكل المغزلي
للجسم و أعضاء مرنة ذات مساحة واسعة تسمح بدفع الماء و تتمثل في الزعانف.
-الطيران يستوجب كذلك شكلا
مغزليا للجسم و مساحات حمل واسعة (الأجنحة)
-القفز تضمنه أطراف قوية مطولة
على شكل حرف z
-الكائنات المتكيفة مع الركض تبدي سطح إسناد ضيق( القط
مثلا) بينما الحيوانات المتكيفة مع المشي لها سطح إسناد عريض (إنسان ، فيل ..)
*مهما كان الوسط، فان التنقل
يتطلب دائما سندا و تتم الحركة بفضل التقلص المتوافق للعضلات المتضادة
(المتعاكسة) المثبتة على أقسام صلبة (العظام).
-بعض الحيوانات كالجراد قادرة على
غزو أوساط متباعدة جغرافيا.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 42.55pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
المجال المفاهيمي 3 </td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" width="444" align="left">
التكاثر و إعمار الأوساط </td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الكفاءة المرحلية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
تحديد مختلف وسائل إعمار و غزو الأوساط من طرف
الكائنات الحية
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الحجم الساعي </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
10 ساعات
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الوحدات المفاهيمية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
- أنماط التكاثر عند الحيوانات
- أنماط التكاثر عند النباتات
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 5.65pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 3pt solid windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.65pt;" width="106" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt;" width="140" align="left">
الكفاءة القاعدية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.65pt;" width="216" align="left">
النشاطات المقترحة
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt;" width="215" align="left">
المعارف المستهدفة
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.65pt;" width="106" align="left">
1.أنماط التكاثر عند الحيوانات
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt;" width="140" align="left">
يعرف مختلف أنماط التكاثر التي تسمح باعمار و غزو
الأوساط من طرف الحيوانات
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.65pt;" valign="top" width="216" align="left">
*تصور كيفية حدوث
إعمار وسط ما (بحري ،جوي) انطلاقا من زوج من حيوانات من نفس النوع .
*مقارنة بين نمطي التكاثر:
-بإنتاج عدد كبير من الأنسال
-بإنتاج عدد قليل من الأنسال.
*استنتاج إستراتيجيتين للتكاثر.
*استنتاج نمطي الإلقاح و تطور الجنين انطلاقا من أمثلة و
تحليل وثائق.
*تحديد أنماط احتلال الأوساط من طرف الحيوانات انطلاقا من
دراسة :
-حالة انتشار البويضات في وسط مائي
-مثال عن الحيوانات المهاجرة.
-تحليل وثيقة تصف إفراق (هجرة) النحل.
-مثال عن الحيوانات التي أدخلها الإنسان.
-انجاز مخطط تركيبي.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt;" valign="top" width="215" align="left">
+يضمن التكاثر استمرار النوع.
+يتم التكاثر الجنسي عند
الحيوانات وفق استراتيجيتين كبيرتين ،لغرض تعويض الأفراد المفقودة بالنهب (
المنهوبة) :
1.إنتاج عدد كبير من الأنسال
-إما دفعة واحدة دون اعتناء
الآباء بالصغار الكثيرة مثل الأسماك و البرمائيات..
-أو بوتيرة هامة خلال الموسم و
لكن بعدد أقل مثل القوارض.
2.إنتاج عدد قليل من الأنسال مع
حماية الصغار لمدة طويلة (قردة ،فيلة، بعض الطيور)
+يتم الإلقاح وفق طريقتين:
الالقاح الداخلي و الالقاح الخارجي
-في حالة الالقاح الداخلي ،يبدأ
تطور الجنين داخل المجاري التناسلية الأنثوية و يستمر إما داخل هذه المجاري (عند
الحيوانات الولودة و البيوضة-ولودة)
أو خارج المجاري التناسلية
الأنثوية (عند الحيوانات البيوضة)
+تتكاثر بعض الأنواع بقوة عند
توفر الظروف ،فيرتفع عدد أفرادها مما يتطلب احتلال مناطق جديدة قد تكون قريبة أو
بعيدة و يتم هذا الغزو من قبل الحيوانات بانتشار البيوض ، اليرقات أو الكائنات
البالغة.
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.65pt;" width="106" align="left">
2. أنماط التكاثر عند النباتات
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt;" width="140" align="left">
يحدد مختلف أنماط التكاثر التي تسمح بغزو و اعمار
الأوساط من طرف النباتات
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.65pt;" valign="top" width="216" align="left">
*تحليل صور تمثل غزو النباتات
لأرض محروثة حديثا أو لمنحدر.
*ملاحظة أبواغ فطريات و سراخس.
*مقارنة بين مختلف أنواع البذور
و الثمار و علاقتها بالانتشار.
*دراسة أمثلة عن التكاثر الخضري:
-طبيعيا بالريزوم (الجذمور) كما
هو الحال عند القصب أو الترقيد عند التوت الأرضي.
-بتدخل الإنسان ( افتسال ، تطعيم
...) مع تقديم أمثلة من الواقع
*حوصلة المجال في شكل نص علمي
مبرزا أهمية كل من التكاثر في اعمار الأوساط و تدخل الإنسان في هذه العملية.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt;" valign="top" width="215" align="left">
+يتم غزو (colonisation ) وسط ما من طرف النباتات بفضل نواتج التكاثر الجنسي. فعند
النباتات الزهرية بتوزيع البذور . أما عند النباتات اللازهرية ، فان تشكل
الأبواغ و توزعها يضمن تكاثر و نقل النباتات.
+تنتشر نواتج التكاثر عن طريق عوامل مختلفة كالرياح
،الماء ،الحيوانات و الإنسان.
+لبنية البذرة علاقة بالانتشار.
+يمكن أن يتم اعمار وسط ما بالتكاثر الخضري. انه العملية
التي تمكن نباتا ما من إعطاء نباتات أخرى تماثله تماما دون تدخل الأعراس
(الأمشاج) و حدوث الإلقاح . و عليه فان هذا التضاعف السريع.
+يتم اعمار (peuplement) الأوساط بالتكاثر الجنسي و
اللاجنسي و ذلك إما طبيعيا أو اصطناعيا بتدخل الإنسان.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 42.55pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
المجال المفاهيم4 </td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" width="444" align="left">
تصنيف الكائنات الحية </td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الكفاءة المرحلية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
التحكم في أدوات تصنيف الكائنات الحية
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الحجم الساعي </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
06 ساعات
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الوحدات المفاهيمية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
- تعريف النوع
- استعمال معايير التصنيف
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 5.65pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 3pt solid windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt;" width="106" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt;" width="140" align="left">
الكفاءات القاعدية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt;" width="215" align="left">
النشاطات المقترحة
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt;" width="215" align="left">
المعارف المستهدفة
</td> </tr> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 43.75pt;"> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt; height: 43.75pt;" width="106" align="left">
1.تعريف النوع
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt; height: 43.75pt;" width="140" align="left">
يحدد
معنى النوع
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt; height: 43.75pt;" valign="top" width="215" align="left">
*ذكر أسماء حيوانات و تقريب
الأفراد المتشابهة و ذلك على أساس معايير مورفولوجية.
*تحديد معيار التلاقح انطلاقا من
دراسة أمثلة توضح إمكانية التكاثر بين أنواع حيوانية متشابهة.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt; height: 43.75pt;" valign="top" width="215" align="left">
+النوع هو مجموعة من أفراد
متشابهة و قادرة على التكاثر و إعطاء أفراد خصبة جنسيا، تضمن استمرارية النوع.
</td> </tr> <tr style="page-break-inside: avoid; height: 43.75pt;"> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 79.7pt; height: 43.75pt;" width="106" align="left">
2.استعمال
معايير التصنيف
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 105.25pt; height: 43.75pt;" width="140" align="left">
يستعمل معايير التصنيف لفهم تنظيم العالم الحي كما
يعرفه العلماء
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.45pt; height: 43.75pt;" valign="top" width="215" align="left">
*تحديد الموقع التصنيفي لعينات أنواع
مختلفة ، حيوانية ثم نباتية( عينات حية أو صور من الكتاب المدرسي) .
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 161.6pt; height: 43.75pt;" valign="top" width="215" align="left">
+العالم الحي منظم في مجموعات و
تحت مجموعات حيوانية و نباتية.
+يتطلب فهم هذا التنظيم استعمال
معايير تصنيفية يحددها تنظيم الأجهزة عند هذه المجموعات.
+تنتظم الكائنات الحية في
مملكتين: مملكة حيوانية و مملكة نباتية.
+نميز في المملكة الحيوانية شعبتين
على أساس وجود أو غياب العمود الفقري هما : شعبة الفقاريات و شعبة اللافقاريات .
-في شعبة الفقاريات يحتل صف
الثدييات مكانة هامة لانتماء الإنسان إليه، و تتميز كائنات هذا الصف بوجود
الأثداء فهي ولودة ، بوجود الأوبار، درجة حرارة ثابتة (370 ).
-في شعبة اللافقاريات ، يحتل صف
الحشرات مكانة واسعة . و يتميز بوجود 03 أزواج من الأرجل و زوج من قرون
الاستشعار .
+نميز في المملكة النباتية
مجموعتين كبيرتين :
-نباتات ذات سيقان و أوراق.
-نباتات عديمة الساق و الأوراق.
-في المجموعة الأولى نميز
شعبتين:
.شعبة النباتات الزهرية التي لها
أزهار و بذور.
.شعبة النباتات اللازهرية التي
ليس لها أزهار و لا بذور و تتكاثر بالأبواغ.
-في المجموعة الثانية نميز:
.شعبة الفطريات التي تتميز بعدم
وجود اليخضور.
.شعبة الأشنيات التي تتميز بوجود
اليخضور.
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 42.55pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 5.25pt double windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
المجال المفاهيم5 </td> <td style="border-style: double none double double; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 5.25pt medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" width="444" align="left">
المستحاثات </td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الكفاءة المرحلية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
إظهار أهمية دراسة المستحاثات
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الحجم الساعي </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
06 ساعات
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none double double; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الوحدات المفاهيمية </td> <td style="border-style: none none double double; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 5.25pt 5.25pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 333pt;" valign="top" width="444" align="left">
- تعريف المستحاثة
- خصائص وسط عيش
الكائنات قبل الاستحاثة
</td> </tr></table>
<table class="MsoNormalTable" dir="rtl" style="border: medium none; margin-left: 2.85pt; border-collapse: collapse;" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0"> <tr style=""> <td style="border: 3pt solid windowtext; padding: 0cm 5.4pt; width: 81pt;" width="108" align="left">
الوحدات المفاهيمية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
الكفاءات القاعدية
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" width="222" align="left">
النشاطات المقترحة
</td> <td style="border-style: solid none solid solid; border-color: windowtext -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: 3pt medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" width="222" align="left">
المعارف المستهدفة
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 81pt;" width="108" align="left">
1.تعريف المستحاثة
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
يعرف المستحاثة كبقايا كائن حي مفقود، ترسخت في صخرة.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" valign="top" width="222" align="left">
*ملاحظة و تمثيل برسم مستحاثة ما
.
*اقتراح إعادة تشكيل الأجزاء
الرخوة ثم مقارنة ذلك مع حيوان حالي مشابه.
*تساؤل عن أصل المستحاثة و
تشكلها.
*اقتراح تعريف للمستحاثة.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" valign="top" width="222" align="left">
+المستحاثة (Fossile) بقايا أو
آثار كائن حي مفقود، ترسخت في صخرة تشكلت في نفس الوقت
</td> </tr> <tr style=""> <td style="border-style: none solid solid; border-color: -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 81pt;" width="108" align="left">
2.خصائص وسط عيش الكائنات قبل
الاستحاثة
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 108pt;" width="144" align="left">
يعرف خصائص الوسط الذي عاشت فيه هذه الكائنات الحية
المفقودة
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" valign="top" width="222" align="left">
*دراسة أمثلة مميزة لأوساط يسهل
التعرف عليها: قواقع، مرجان، خشب (سيقان) أوراق مستحاثة.
</td> <td style="border-style: none none solid solid; border-color: -moz-use-text-color -moz-use-text-color windowtext windowtext; border-width: medium medium 3pt 3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 166.5pt;" valign="top" width="222" align="left">
+بالمقارنة مع الكائنات الحية
الحالية، فان دراسة المستحاثات تسمح بتصور أوساط الحياة القديمة.
+تبين دراسة المستحاثات أن
الحياة كانت قائمة قبل عدة مئات ملايين من السنين.
</td> </tr></table>
[center]بالنجاح ان شاء الله